Postulaty "Wyborczej" w sprawie reprywatyzacji [CYKL "WYBORCZEJ"]

Postulaty "Wyborczej" w sprawie reprywatyzacji [CYKL "WYBORCZEJ"]


By spoleczni - Posted on 18 luty 2015

Apelujemy do rządu, prezydenta, posłów, senatorów i polityków wszystkich partii, by sprawa reprywatyzacji stała się jednym z najważniejszych tematów debaty publicznej. Ten rok, w którym będą dwie kampanie wyborcze, to dobry moment, by politycy wszystkich opcji zajęli stanowisko w tej sprawie.
Proponujemy, by w pierwszej kolejności rozwiązać problem reprywatyzacji w Warszawie. Choć problem reprywatyzacji dotyczy całego kraju, to w stolicy w wyjątkowym natężeniu ogniskują się problemy wynikające z roszczeń i reprywatyzacyjnych patologii. Stolica jest najbogatszym miastem w Polsce, ale sama nie poradzi sobie z roszczeniami.

Potem wszystkie problemy powinna regulować ustawa reprywatyzacyjna dla całego kraju. Uchwalona przez nowy, wybrany na jesieni tego roku Sejm. Jednak, jak postuluje rzeczniczka praw obywatelskich Irena Lipowicz, dyskusja powinna zacząć się już dziś, bo kampania wyborcza to dobry okres do ogólnonarodowej debaty.

Z rozmów "Wyborczej" z politykami wynika, że wiedzą, iż po 25 latach sytuacja dojrzała do rozwiązania i nie można dłużej chować głowy w piasek. Przyznał to "Wyborczej" senator Aleksander Pociej, który jest współautorem senackiego projektu ws. gruntów warszawskich. Pomoc deklaruje minister sprawiedliwości Cezary Grabarczyk. Również premier Ewa Kopacz w wywiadzie dla "Wyborczej" na pytanie, jaki ma pomysł na reprywatyzację i kiedy się tym zajmie, zadeklarowała: - Musimy tę dyskusję przeprowadzić, ale ona ma walor wtedy, kiedy można ją połączyć z tym, co jest zapisane w budżecie. Budżet na 2015 rok został uchwalony, ale z pewnością trzeba do tej dyskusji wrócić, gdy będziemy uchwalać budżet na 2016 rok.

"Wyborcza" nie zapomni o reprywatyzacji. Będziemy przypominać o niej politykom i rozliczać ich z tego, co zrobili. Nasze postulaty wyślemy do kancelarii premiera, prezydenta, ministerstw: Finansów, Skarbu Państwa, Infrastruktury i Rozwoju, Sprawiedliwości oraz do klubów parlamentarnych partii.

I

Apelujemy o:

* Szybkie uchwalenie jeszcze w tej kadencji parlamentu projektu ws. zmian w ustawie o gospodarce nieruchomościami i w kodeksie rodzinnym, które dają szansę na pewne uporządkowanie reprywatyzacji w Warszawie oraz uniemożliwią zwrot w naturze budynków publicznych. Ten projekt przyjęty w Senacie nie rozwiązuje problemu kompleksowo, ale jest "łatą", która ma uszczelnić system zwrotu nieruchomości, tak by było mniej patologii.

* Przepisy, które ograniczyłyby handel roszczeniami o zwrot nieruchomości. Dziś zrobił się z tego biznes. Dochodzi też do oszustw. Były przypadki, że roszczenia kupowano za 50 zł. Zdaniem prawników zakaz ustawowy jest wątpliwy konstytucyjnie, bo ograniczałby właścicielom swobodę dysponowania swoim prawem majątkowym. Uważamy jednak, że problem powinien być poddany głębokiej analizie. Bo oddawanie nieruchomości kupcom i pośrednikom za bezcen nie ma nic wspólnego z zadośćuczynieniem starych krzywd.

* Skuteczniejszą ochronę lokatorów w oddawanych kamienicach. Dziś nowy właściciel, często posługując się "czyścicielami", wyrzuca lokatorów na bruk. Również starsze osoby. Państwo zapomina o lokatorach, którzy przed laty legalnie zostali zasiedleni w kamienicy. Owszem pojawią się zarzuty ograniczenia prawa własności, problem wymaga jednak poważnej dyskusji, bo konstytucja zezwala również na ograniczenie prawa własności.

* Przyspieszenie w Sejmie prac nad projektem (mówi o nim w rozmowie obok Marek Borowski), który chroni lokatorów przed "czyścicielami". Zakłada możliwość przywrócenia dostaw wody w sytuacji, gdy "czyściciel" zakręcił ją lokatorom.

* Ograniczenie w czasie możliwości kwestionowania decyzji nacjonalizacyjnych. Dziś kodeks postępowania administracyjnego zezwala na nieograniczone podważanie starych decyzji. Szkodzi to zarówno państwu, jak i gospodarce, bo niepewny staje się obrót gruntami i miejskie planowanie. Pożyteczny wydawałby się limit np. tylko przez 10 lat.

* Ściślejszą współpracę Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy z prokuraturą. W wątpliwych sprawach ratusz powinien zwracać się do prokuratury o ocenę zebranych materiałów, by mieć pewność, że nie dochodzi do wyłudzenia nieruchomości.

* Udział prokuratury na prawach strony w postępowaniach administracyjnych, razem z organizacjami społecznymi. Dzięki temu proces reprywatyzacji będzie bardziej przejrzysty i sprawiedliwy.

* Prawnicy zwracają uwagę, że urzędnicy nie są bezwolni i nie mają związanych rąk. Już dziś mają wiele możliwości prawnych, żeby ucywilizować zwroty, tylko z nich nie korzystają.

* Uchwalenie przez miasto planów zagospodarowania. Plany na stałe zablokują zwrot publicznych budynków w naturze.

* Oszacowanie kosztów ustawy reprywatyzacyjnej w różnych wariatach, uwzględniając różne wysokości odszkodowań. A także o policzenie, ile publicznych pieniędzy wydajemy na reprywatyzację w ostatnich latach, w Warszawie i w kraju.

II

Kolejnym krokiem powinno być kompleksowe rozwiązanie kwestii roszczeń w Warszawie w ustawie dla stolicy.

Apelujemy o:

* Uregulowanie kwestii odszkodowań. Na zaspokojenie roszczeń reprywatyzacyjnych stolica potrzebuje miliardów. Sama tego nie udźwig-nie.

* Inne rozwiązania, takie jak np. stałe dotacje z budżetu państwa bądź wyemitowanie przez miasto obligacji z odroczonym o wiele lat terminem wykupu, z których dochód byłby przeznaczony na wykup roszczeń.

III

Roszczenia byłych właścicieli, ich spadkobierców oraz handlarzy roszczeniami dotyczą całej Polski. Po wojnie znacjonalizowano przemysł, grunty rolne czy mienie Ukraińców przesiedlonych w ramach akcji "Wisła". Roszczenia są też w innych miastach, takich jak Poznań, Kraków czy Łódź.

Apelujemy o:

* Ogólnonarodową debatę z udziałem nie tylko prawników, ale też polityków, ekonomistów, działaczy społecznych, związkowców i filozofów. Debatę o tym, co możemy zwrócić w naturze i komu, a czego nie.

* Ustalenie, ile Państwo - czyli my wszyscy - może przeznaczyć na odszkodowania. Dla tych, którzy nie chcą procesów, powinno się ustalić rekompensaty.

Cały tekst: http://wyborcza.pl/piatekekstra/1,143335,17400395,Postulaty__Wyborczej__...

Etykietowanie